ക്ഷേത്ര ചരിത്രം

പരശുരാമൻ നിർമ്മിച്ച് പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ പുണ്യഭൂമിയിലേക്ക് കാശിയിലെ അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ദേവി ഒരു സുവർണ്ണ കപ്പലിലാണ് എത്തിയതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം.

മാടായിക്കാവിലമ്മയും കളരിവാതിക്കലമ്മയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ദേവീസങ്കല്പങ്ങൾ ഈ ദിവ്യയാത്രയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്നാണ് വടക്കൻ മലബാറിലെ വിശ്വാസം.

ആദ്യം അവർ എത്തിച്ചേർന്നത് 'ആയിരം തെങ്ങ്' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അഴിതീരത്താണെന്നും തുടർന്ന് വിവിധ വിശുദ്ധ സങ്കേതങ്ങളിലൂടെ യാത്ര ചെയ്ത് ചെറുകുന്നിലെത്തിയെന്നും പാരമ്പര്യകഥ പറയുന്നു.

ചെറുകുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകതകളിലൊന്നാണ് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെയും അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ദേവിയുടെയും ഒരുമിച്ചുള്ള സാന്നിധ്യം.

ക്ഷേത്രം ആദ്യം ശ്രീകൃഷ്ണ സന്നിധിയായിരുന്നുവെന്നും പിന്നീട് അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ദേവി ഇവിടെ കുടികൊണ്ടുവെന്നും ഐതിഹ്യം പറയുന്നു.

ഇവിടെയുള്ള രണ്ട് ശ്രീകോവിലുകളും ഏകദേശം ഒരേ വലിപ്പത്തിലും അളവിലുമാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. വൈഷ്ണവ-ശാക്ത പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ അപൂർവ്വമായ സംഗമം ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് പ്രത്യേകമായ ആത്മീയസ്വഭാവം നൽകുന്നു.

കേരളത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത വാസ്തുവിദ്യയുടെ ശ്രദ്ധേയമായ മാതൃകയാണ് ചെറുകുന്ന് ക്ഷേത്രം.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ വലിയ കൃഷ്ണശിലകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ കല്ലുകൾ തമ്മിൽ കൂട്ടിയോജിപ്പിക്കാൻ പരമ്പരാഗതമായി അവിലും ശർക്കരയും ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക മിശ്രിതം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്.

രണ്ട് ശ്രീകോവിലുകൾക്കും സമാനമായ വലിപ്പവും രൂപഘടനയും നൽകിയത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വാസ്തുശിൽപത്തിലെ അപൂർവ്വ സവിശേഷതയാണ്.

ചെറുകുന്ന് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്രം വടക്കൻ മലബാറിലെ പ്രശസ്തമായ ചിറക്കൽ കോവിലകവുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വലിയ തോതിലുള്ള നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും പുനരുദ്ധാരണത്തിനും നേതൃത്വം നൽകിയവരിൽ ചിറക്കൽ രാജാവായിരുന്ന അവിട്ടം തിരുനാൾ രാജരാജവർമ്മയ്ക്ക് പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ടെന്ന് പാരമ്പര്യം പറയുന്നു.

രാജഭരണകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭരണകാര്യങ്ങളിലും ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലും ചിറക്കൽ രാജകുടുംബത്തിന് പ്രധാന പങ്കുണ്ടായിരുന്നു.

ക്ഷേത്രത്തിന് തൊട്ടടുത്തായി ഏകദേശം നാല് ഏക്കറോളം വിസ്തൃതിയിൽ പരന്നു കിടക്കുന്ന വലിയ കുളമാണ് അമ്പലച്ചിറ.

കൃഷ്ണശിലകൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പടവുകളും ശാന്തിക്കാർക്ക് കുളിക്കാനുള്ള പ്രത്യേക കുളപ്പുരയും അമ്പലച്ചിറയുടെ പ്രധാന പ്രത്യേകതകളാണ്.

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആത്മീയ അന്തരീക്ഷത്തോടൊപ്പം പ്രകൃതിസൗന്ദര്യവും ഒരുമിക്കുന്ന ഈ ജലാശയം വടക്കൻ മലബാറിലെ മനോഹരമായ ക്ഷേത്രക്കുളങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

കർഷകജീവിതവുമായി ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന പ്രധാന ചടങ്ങാണ് ഇല്ലം നിറ. പുതിയ നെൽക്കതിരുകൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിച്ച് തന്ത്രി പൂജിച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം ശ്രീകോവിലിനകത്തും നാലമ്പലത്തിലും കെട്ടിത്തൂക്കുന്നു.

തുടർന്ന് പുതിയ അരി ഉപയോഗിച്ച് തയ്യാറാക്കുന്ന നിവേദ്യമാണ് പുത്തരി. പുതുവിളവിന്റെ സമൃദ്ധിയും ഐശ്വര്യവും ദേവിക്ക് സമർപ്പിക്കുന്ന ഈ ചടങ്ങിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

ഉത്സവങ്ങൾക്കും വിശേഷദിവസങ്ങൾക്കും മുന്നോടിയായി പാരമ്പര്യ അവകാശികൾ നാട്ടുകാരെയും ഭക്തരെയും ചടങ്ങുകളെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കുന്ന 'വിളിച്ചു ചൊല്ലൽ' രീതിയും മലബാറിന്റെ തനതായ ക്ഷേത്രപാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ദേവിയുടെ ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ ഏകദേശം മൂന്ന് അടി ഉയരമുള്ള കണ്ണാടി ബിംബം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അപൂർവ്വമായ പ്രത്യേകതകളിലൊന്നാണ്.

സാധാരണ ദേവീവിഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഈ സങ്കല്പം ഭക്തന് തന്റെ ഉള്ളിലെ ദൈവികതയെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു ആത്മീയ പ്രതീകമായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു.

ദൈവത്തെ പുറത്തു മാത്രം അന്വേഷിക്കാതെ സ്വന്തം ഉള്ളിലും ദർശിക്കണമെന്ന മഹത്തായ ആശയത്തിലേക്കാണ് ഈ കണ്ണാടി ബിംബം ഭക്തന്റെ ശ്രദ്ധ തിരിക്കുന്നത്.